Binnen wijn wordt gesproken over monocépage, cépage en een blend. Maar waar staat die voor? Het zijn termen die je regelmatig tegenkomt op wijnetiketten, in wijnwinkels en tijdens wijnproeverijen. Toch worden ze vaak door elkaar gebruikt, terwijl ze niet hetzelfde betekenen.

Wie meer wil begrijpen van wijn, doet er goed aan deze begrippen uit elkaar te houden. Ze vertellen namelijk iets over de samenstelling van de wijn én over de keuzes die een wijnmaker maakt. Is een wijn gemaakt van één druivenras of juist van meerdere? En waarom kiest een wijnmaker eigenlijk voor een blend als één druif ook uitstekende wijn kan opleveren?

In dit artikel leggen we uit wat een cépage is, wanneer een wijn een monocépage wijn genoemd mag worden en waarom sommige van de mooiste wijnen ter wereld juist blends zijn.

Wat is een cépage?

Het woord cépage komt uit het Frans en betekent simpelweg druivenras. Elke wijn wordt uiteindelijk gemaakt van één of meerdere druivenrassen. Bekende voorbeelden zijn Chardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling, Pinot Noir, Merlot en Syrah.

Wanneer een wijn wordt aangeduid met de naam van een druivenras, spreken we vaak van een cépagewijn. Op het etiket staat dan bijvoorbeeld “Chardonnay” of “Cabernet Sauvignon” vermeld. Dat geeft consumenten direct een idee van de stijl die zij kunnen verwachten.

Toch betekent een cépagewijn niet automatisch dat de wijn volledig uit dat ene druivenras bestaat.

Een cépagewijn is niet altijd 100% van één druif

Dit is misschien wel de grootste misvatting. Een cépagewijn is een wijn die naar één druivenras is genoemd. Volgens de wijnwetgeving moet deze wijn in veel wijnproducerende landen voor minimaal 75 tot 85 procent uit dat druivenras bestaan. Het exacte percentage verschilt per land en per wijnwetgeving.

Dat betekent dat een Chardonnay uit Australië of een Sauvignon Blanc uit Nieuw-Zeeland nog een klein percentage van een ander druivenras mag bevatten. De wijnmaker kan daarvoor verschillende redenen hebben. Soms wordt een kleine hoeveelheid gebruikt om de zuurgraad beter in balans te brengen, extra aroma’s toe te voegen of meer structuur aan de wijn te geven.

Op het etiket zie je echter alleen de dominante druif terug.

Wat is een monocpage wijn?

Een monocépage wijn gaat een stap verder. Bij een monocépage wijn bestaat de wijn volledig uit één druivenras. Alle druiven die voor de wijn zijn gebruikt behoren dus tot dezelfde variëteit.

Een 100% Riesling uit de Moezel is een goed voorbeeld van een monocépage wijn. Hetzelfde geldt voor een pure Pinot Noir uit Bourgogne of een Malbec uit Argentinië die uitsluitend van dat ene druivenras is gemaakt.

Hoewel veel mensen de termen door elkaar gebruiken, is een monocépage wijn dus niet hetzelfde als een cépagewijn. Elke monocépage wijn is wel een cépagewijn, maar niet iedere cépagewijn is automatisch een monocépage wijn.

Dat verschil lijkt klein, maar is belangrijk wanneer je wijnetiketten leert lezen of je verdiept in wijnproductie.

Waarom voegen wijnmakers soms andere druiven toe?

Dat roept een logische vraag op. Als één druivenras al goede wijn oplevert, waarom zou een wijnmaker dan nog een tweede druif toevoegen?

Het antwoord ligt in balans en stijl. Net zoals een chef verschillende ingrediënten combineert, om een gerecht meer diepgang te geven, gebruikt een wijnmaker soms meerdere druivenrassen om een wijn complexer te maken.

Een druif kan bijvoorbeeld zorgen voor:

• frisse zuren;
• rijp fruit;
• extra kleur;
• zachte tannines;
• meer structuur;
• aromatische complexiteit.

Door verschillende druivenrassen te combineren ontstaat een wijn die precies aansluit bij de gewenste stijl van de producent. Dit principe vormt de basis van veel beroemde wijnregio’s.

Wat is een blend?

Een blend is een wijn die gemaakt is van twee of meer verschillende druivenrassen.

Blenden is geen manier om mindere wijn te maken. Integendeel: veel van de meest prestigieuze wijnen ter wereld zijn juist blends.

Het mengen van druivenrassen geeft de wijnmaker veel mogelijkheden, om de wijn ieder jaar in balans te brengen. Zeker in regio’s waar het weer per oogstjaar sterk kan verschillen, biedt een blend extra flexibiliteit.

Binnen de WSET-opleidingen wordt veel aandacht besteed aan het herkennen van de eigenschappen van verschillende druivenrassen én hoe deze elkaar kunnen aanvullen in een blend.

Waarom kiezen wijnmakers voor een blend?

Er zijn verschillende redenen waarom een wijnmaker kiest voor een blend.

Meer complexiteit

Verschillende druivenrassen brengen verschillende aroma’s en smaken mee. Door deze te combineren ontstaat vaak meer diepgang dan met één druivenras alleen.

Betere balans

Sommige druiven hebben veel zuren, terwijl andere juist veel rijp fruit of krachtige tannines bezitten. Samen vormen zij een evenwichtiger geheel.

Consistente kwaliteit

Geen enkel oogstjaar is hetzelfde. Door verschillende druivenrassen te combineren kan een wijnmaker de huisstijl van het wijnhuis beter behouden.

Traditionele wijnstijl

In veel klassieke wijnregio’s zijn blends simpelweg onderdeel van de eeuwenoude wijntraditie. De wijnwetgeving is hier zelfs vaak op ingericht.

Regio’s die bekendstaan om één druivenras

Sommige wijngebieden zijn wereldwijd beroemd geworden dankzij één specifiek druivenras. De combinatie van klimaat, bodem en lokale kennis zorgt ervoor dat juist die druif daar optimaal tot zijn recht komt.

Marlborough – Sauvignon Blanc

Het Nieuw-Zeelandse Marlborough heeft Sauvignon Blanc wereldwijd op de kaart gezet. De wijnen staan bekend om hun uitgesproken aroma’s van citrus, kruisbes, limoen en tropisch fruit, gecombineerd met frisse zuren.

Bourgogne – Chardonnay en Pinot Noir

Bourgogne draait vrijwel volledig om twee druivenrassen. Voor witte wijn is Chardonnay de absolute hoofdrolspeler, terwijl rode Bourgogne vrijwel altijd van Pinot Noir wordt gemaakt.

Hoewel deze wijnen meestal uit één druivenras bestaan, laten ze vooral zien hoe groot de invloed van terroir kan zijn.

Moezel – Riesling

De steile leisteenhellingen van de Duitse Moezel behoren tot de beroemdste Rieslinggebieden ter wereld. Riesling ontwikkelt hier verfijnde aroma’s, levendige zuren en een groot rijpingspotentieel.

Regio’s die juist beroemd zijn om hun blends

Andere wijngebieden hebben juist naam gemaakt met zorgvuldig samengestelde blends.

Bordeaux

Bordeaux is misschien wel het bekendste voorbeeld.

Linkeroeverwijnen bestaan vaak grotendeels uit Cabernet Sauvignon, aangevuld met Merlot en kleine hoeveelheden Cabernet Franc, Petit Verdot of Malbec. Op de rechteroever speelt Merlot juist meestal de hoofdrol, ondersteund door Cabernet Franc.

Rhône

Ook in de Rhône zijn blends diep verankerd in de wijntraditie.

In de Zuid-Rhône worden druivenrassen vrijwel altijd gecombineerd, terwijl in de Noord-Rhône juist vaker monocépage wijnen voorkomen, zoals Syrah voor rode wijn of Viognier voor witte wijn. Dat laat mooi zien dat zelfs binnen één wijnregio verschillende wijnstijlen naast elkaar kunnen bestaan.

In Châteauneuf-du-Pape mogen maar liefst dertien traditionele druivenrassen worden gebruikt (afhankelijk van de interpretatie van varianten zelfs meer). Grenache vormt vaak de basis, aangevuld met onder andere Syrah en Mourvèdre.

Hier draait alles om balans, concentratie en complexiteit.

Is een monocépage wijn beter dan een blend?

Dat is misschien wel de meest gestelde vraag.

Het eerlijke antwoord is: nee. Er bestaat geen objectief betere keuze. Beide stijlen hebben hun eigen kwaliteiten.

Een monocépage wijn laat de karakteristieken van één druivenras vaak heel duidelijk zien. Dat maakt deze wijnen ideaal wanneer je de eigenschappen van verschillende druiven wilt leren herkennen. Daarom worden ze tijdens wijnopleidingen vaak gebruikt om typische druifkenmerken te bestuderen.

Een blend laat juist zien hoe verschillende druiven elkaar kunnen versterken. Het resultaat is vaak een wijn met meer lagen, meer complexiteit of een heel specifieke stijl die met één druivenras moeilijk te bereiken zou zijn.

Welke wijn uiteindelijk de voorkeur heeft, hangt volledig af van smaak, gelegenheid en de visie van de wijnmaker.

Wat leer je hierover tijdens een wijnopleiding?

Wie zich verder verdiept in wijn, ontdekt al snel dat druivenrassen slechts één onderdeel zijn van het verhaal.

Tijdens de lessen bij de Wijnstudio, leer je niet alleen druivenrassen herkennen, maar ook begrijpen waarom wijnmakers bepaalde keuzes maken.

Je ontdekt onder andere:

• welke eigenschappen verschillende druivenrassen bezitten;
• hoe klimaat en bodem invloed hebben op de wijn;
• waarom sommige regio’s kiezen voor monocépage wijnen;
• waarom blends in andere regio’s juist de standaard zijn;
• hoe je wijnetiketten correct leest en interpreteert.

Daardoor kijk je niet alleen anders naar een wijnfles, maar begrijp je ook beter waarom twee wijnen van dezelfde druif toch totaal verschillend kunnen smaken.

Conclusie

Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, is het verschil tussen een cépage, een monocépage wijn en een blend duidelijk.

Een cépage is simpelweg een druivenras. Een cépagewijn is een wijn die naar één druivenras is genoemd, maar hoeft niet volledig uit dat druivenras te bestaan. Afhankelijk van de wijnwetgeving bestaat deze meestal voor minimaal 75 tot 85 procent uit de genoemde druif.

Een monocépage wijn wordt uitsluitend gemaakt van één druivenras en bestaat dus volledig uit dezelfde druif.

Een blend combineert juist meerdere druivenrassen om meer balans, complexiteit of een herkenbare huisstijl te creëren.

Geen van deze stijlen is per definitie beter dan de andere. Het draait uiteindelijk om de keuzes van de wijnmaker, de tradities van de wijnregio en natuurlijk om wat jij zelf het lekkerst vindt.

Juist door deze verschillen te begrijpen, proef je wijn bewuster en haal je meer uit iedere fles.

Nieuwsgierig geworden om meer te weten over wijn? Schrijf je in voor een van onze cursussen.